Muzeum Podręcznika rozpoczyna działalność

W piątek 4 kwietnia 2014 r. swoją działalność rozpoczęło Muzeum Podręcznika Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, zlokalizowane w Ośrodku Inicjatyw Edukacyjno-Społecznych UP przy ul. Jęczmiennej 9. Otwarcie Muzeum zwieńczyła debata pt. „Podręczniki w obecnym systemie szkolnym”. Uroczystej inauguracji Muzeum dokonał JM Rektor UP prof. Michał Śliwa.

Poniżej przedstawiamy Państwu rozmowę z dr. Stanisławem Skórką – dyrektorem Biblioteki Głównej naszej Uczelni, inicjatorem i wykonawcą idei utworzenia Muzeum – oraz fotorelację z tego wydarzenia.

Otwarcie_Muzeum_Podręcznika Muzeum_4

Karolina Glazor: Jak powstał pomysł stworzenia Muzeum Podręcznika? Kto był inicjatorem tego przedsięwzięcia?

Dr Stanisław Skórka: Idea utworzenia Muzeum Podręcznika jest obecna na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie od około 30 lat. Wielokrotnie zetknąłem się z nią czytając różne opracowania dotyczące historii naszego Uniwersytetu. Po objęciu funkcji dyrektora Biblioteki Głównej zapoznawałem się z kolejnymi materiałami związanymi z koncepcją utworzenia Muzeum Podręcznika. Wydaje mi się, że wstępna idea takiego muzeum mogła powstać jeszcze za czasów JM Rektora prof. Wincentego Danka.

Jakie zbiory na chwilę obecną znajdują się Muzeum? Skąd zostały pozyskane?

Kilka lat temu przekazano Bibliotece księgozbiór po wybitnej matematyk prof. Zofii Krygowskiej, która kolekcjonowała podręczniki z tej dziedziny wiedzy. Wśród nich był nawet podręcznik meksykański i wiele innych unikatowych eksponatów. Postanowiliśmy wówczas, że zbiory prof. Krygowskiej staną się ważnym elementem przyszłego Muzeum.

Następnie pojawił się pomysł, żeby w związku z oddaniem do użytku nowego budynku Uczelni przy ul. Jęczmiennej 9 w Krakowie pozyskać jeden z lokali. Mając takie zaplecze oraz świadomość, że w Polsce nie ma takiej instytucji jak Muzeum Podręcznika (jest za to Muzeum Zabawek oraz Muzeum Książki Dziecięcej) doszedłem do wniosku, że istnieje możliwość powołania do życia nowego typu instytucji muzealnej. A nasz Uniwersytet – największa uczelnia pedagogiczna w Polsce – jest znakomitym miejscem na stworzenie kolekcji książek o przeznaczeniu i charakterze edukacyjnym. Muszę jeszcze podkreślić, że w międzyczasie w naszej Pedagogicznej Bibliotece Cyfrowej powstała kolekcja zasobów pod taką właśnie nazwą. Dzisiaj, gdy użytkownik Internetu w wyszukiwarce Google wpisze hasło: „muzeum podręcznika”, odszuka stronę naszej Biblioteki oraz stronę Muzeum. Ponadto Biblioteka Główna w latach 2012 i 2013 pozyskała z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, w ramach Działalności Upowszechniającej Naukę (DUN), fundusze na opracowanie książek do kolekcji pn. „Muzeum Podręcznika”.

Muzeum_3 Muzeum_2

Jak została przygotowana siedziba Muzeum Podręcznika?

Pierwsza koncepcja zakładała, że Muzeum będzie stałą ekspozycją książek. Dzisiaj jednak muzea spełniają inną rolę. To już nie jest tylko kwestia wystawienia eksponatów za szybą, ale przede wszystkim umożliwienie zwiedzającemu wejście w interakcję z prezentowanymi obiektami, umożliwienie mu dotknięcia ich, wykorzystania do celów edukacyjnych, a zatem poznania „nie zza szyby”. I fakt, że to muzeum mieści się nieco w oddaleniu od centrum Krakowa, jak i naszej Uczelni, otwiera nowe możliwości dla tej instytucji, a mianowicie możliwość integrowania środowiska lokalnego. W okolicach ul. Jęczmiennej powstają nowe domy i bloki, toteż nasze Muzeum Podręcznika, wbrew nawet swojej nazwie, musi być nie tylko instytucją, która przechowuje kolekcję, ale która organizuje też różnego rodzaju formy aktywności intelektualnej dla odwiedzających – począwszy od gier edukacyjnych i prezentacji multimedialnych, na różnego rodzaju inicjatywach kulturalnych kończąc. W mojej wizji Muzeum Podręcznika ma być instytucją o charakterze kulturalno-naukowym, która pozwoli Uczelni podejmować nowe zadania edukacyjne.

Muzeum_6 Muzeum_5
Muzeum_7 Muzeum_8

Do kogo adresowana jest idea Muzeum? Kto z niego najwięcej skorzysta?

Odbiorców podzieliłbym na co najmniej dwie kategorie. Pierwszą grupę stanowią osoby, które interesują się podręcznikiem jako badacze. Interesuje ich np. jego historia, odbiór, ewolucją. Druga grupa to osoby, które korzystają z podręcznika na co dzień  – a zatem uczniowie i nauczyciele. Muszę jednak zaznaczyć, że podręcznik w kontekście tego muzeum rozumiemy nie jako książkę  do danej klasy i danego przedmiotu, ale wszystko to, co służy nauczycielowi i uczniowi jako pomoc naukowa. Są to również elektroniczne podręczniki, które obecnie stają się coraz popularniejsze również w Polsce. Muzeum jest jednak otwarte dla każdego odwiedzającego, któremu bliska jest refleksja naukowa nad znaczeniem podręcznika – w historii i współczesności.

Dziękuję za rozmowę

Rozmawiała mgr Karolina Glazor – praktykantka w Redakcji „Konspektu”;
fot. Marcin Kania; Radio Spektrum